Reporter: Albert Hendriks - Friesland Holland Nieuwsdienst - www.frieslandhollandnieuws.nl

Friesland Holland presenteert nieuw project:

Oranje Nassau. Royal lifestyle in Friesland.

Toptentoonstelling: Oranjekeramiek in Princessehof 17 april – 14 november 2010

LEEUWARDEN (NL) – “Oranje Nassau. Royal Lifestyle in Friesland.” Onder dat motto heeft Friesland Holland Tourist Information een Oranjeroute ontwikkeld voor voer- en vaartuigen en promoot het de unieke tentoonstelling van Oranjekeramiek in het Princessehof in Leeuwarden.

De presentatie van serviezen, wandborden en bekers van koninklijke huize — of porselein en aardewerk dat betrekking heeft op Nederlandse vorsten en vorstinnen — is te zien van 17 april tot en met 14 november 2010. Meer dan tien pagina’s in de nieuwe viertalige vakantiegids van Friesland Holland 2010 kleuren oranje. Wie daarop wil inhaken moet zich snel melden bij de redactie: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Drie locaties in Friesland spelen een rol in het Oranjeproject: Leeuwarden en het genoemde museum, natuurgebied en voormalig koninklijk jachtdomein Princenhof in Earnewâld en de landhuizen in het parklandschap Oranjewoud bij Heerenveen. Maar ook zaken als overnachten als een vorst, de Lemsteraak als koninklijk zeiljacht (het Groene Draeck-gevoel), oranjekoek en varen met het meest luxe charterjacht van Friesland (de Maxima) komen aan de orde. Bij het bureau voor toerisme in Wolvega wordt gewerkt aan een speciale wesbite over de connectie van Fryslân met het Koninklijk Huis en alles wat vorstelijke allure heeft. Friesland, en dan met name Leeuwarden, kleurt oranje in 2010!

Keramiekmuseum Princessehof aan de Grote Kerkstraat in Leeuwarden, in de 18-de eeuw het paleis van Maria Louise van Hessen-Kassel, prinses van Oranje Nassau

Princessehof De mooiste Oranjekeramiek is dus in 2010 te zien in Keramiekmuseum Princessehof. Het museum is gevestigd in het 18de-eeuwse stadspaleis van Maria Louise van Hessen-Kassel, prinses van Oranje Nassau, voorouder van onze huidige koningin en ligt in het historische centrum van Leeuwarden, nabij een ander paleis, het Stadhouderlijk Hof, en de voormalige paleistuin, de Prinsentuin. Het Leeuwarder museum is niet een typisch Fries museum, al heeft het een grote verzameling Fries sieraardewerk, schotelgoed en tegels uit de zeventiende tot en met de twintigste eeuw. In een volledig nieuw interieur worden ook prachtige en omvangrijke keramische collecties uit heel Europa en Azië getoond. De metamorfose van het Princessehof resulteerde in een modern museum van internationale allure.

Oranjekeramiek van Assen naar Leeuwarden?
Waarschijnlijk komt in 2010 ook Oranjekeramiek van het Drents museum in Assen naar Leeuwarden.
Het Drents Museum heeft een omvangrijke collectie Oranjekeramiek in huis. De collectie staat bekend onder de naam ‘Bontekoe’. Bontekoe was in de 20ste eeuw ondermeer burgemeester van Meppel. Vanuit een grote interesse voor het Huis van Oranje legde hij een bijzondere verzameling aan. In de jaren zestig van de vorige eeuw is deze in z’n geheel overgedragen aan het Drents Museum.

De collectie bestaat uit borden, plaquettes, schotels, kaststellen en tegeltableaus, waarmee onze voorouders hun vertrouwen in het Huis van Oranje uitdrukten. Op het porselein en aardewerk komt die gehechtheid aan het Huis van Oranje tot uiting in teksten als 'Vivat Oranje' en 'Hier onder Rust ik Veylig'. Op de schotels en borden zijn onder meer Koning Willem III, stadhouder Willem IV en Willem V afgebeeld. Veel van het Oranjeaardewerk is afkomstig uit Delft, de plaats die in de hele wereld vermaard is om haar schitterende producten. De collectie bevat ook enkele stukken 18de eeuws Engels creamware dat in Holland beschilderd is. Verder is er nog enig volksaardewerk dat uiting geeft aan de Oranje-gezindheid, zoals een fraai sgrafittobord uit Limburg.

Oranjekeramiek vormt een vreemde eend in de collectiebijt van het Drents Museum omdat het geen directe binding heeft met Drenthe, zoals de meeste andere onderdelen van de afdeling cultuurhistorie dat wel hebben. Een van de redenen dat de collectie toch is opgenomen, naast natuurlijk de kwaliteit van het verzamelde, is ook het belang van het zogeheten intermuseale bruikleenverkeer. Bij de vervaardiging van tentoonstellingen wordt altijd veelvuldig een beroep gedaan op andere musea, ook door het Drents Museum. De collectie Bontekoe vormt een onderdeel waaruit veel andere musea putten. Het Drents Museum breidt de collectie nog steeds uit als de gelegenheid zich voordoet. Eén van de laatste aanwinsten is een vijfdelig kaststel uit de collectie van prinses Christina.

Info Oranjekermamiek in het Drents Museum: http://www.drentsmuseum.nl/index.cfm?pid=39 Info Princessehof: www.princessehof.nl Info Koninklijk Huis: www.koninklijkhuis.nl Info Paleis en Huize Oranjewoud: http://www.stinseninfriesland.nl/PaleisOranjewoud.htm http://www.statenenstinzen.nl/staten_en_stinzen.php

De koninklijke rijschool (1680) aan de Grote Kerkstraat in Leeuwarden.

Maria Louise van Hessen-Kassel, bijgenaamd Marijke Muoi, was het laatste lid van de Friese stadhouderlijke familie dat in de Grote Kerk in Leeuwarden werd bijgezet. Zij stierf op 9 april 1765 en op 13 juni vond met groot ceremonieel vertoon de bijzetting plaats.

Zicht op natuurgebied Princenhof vanaf het balkon van één van de gerenoveerde kamers van hotel Princenhof in Earnewâld, het centrum van Nationaal Park De Alde Feanen, eens het jachtdomein van de Friese Nassaus.

Huize Oranjewoud. Albertine Agnes van Nassau, weduwe van de Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau, verwierf in de 17de eeuw bij Heerenveen een landgoed, dat bestond uit verschillende landerijen, bospercelen en gebouwen. Ze bouwde er een lustslot en liet er mooie tuinen aanleggen. Tijdens de Franse Revolutie werd het Paleis Oranjewoud verbeurd verklaard en weldra op afbraak verkocht. In 1822 werden de bossen en tuinen verkocht. Nadien werden er diverse landhuizen op het landgoed gebouwd, zoals het huis Oranjewoud.

Het huidige Landgoed Oranjewoud werd van 1829 tot 1834 gebouwd op het landgoed, waarop voorheen Paleis Oranjewoud van de Friese Nassaus had gestaan. Dit huis werd op de plaats van het geplande middenpaviljoen, tussen de twee grote vleugels van het oude paleis, door mr. Hans Willem Blocq van Scheltinga in neo-klassicistische stijl gebouwd. De tuin en overtuin werd in landschapsstijl aangelegd.

Vanaf 1910 werd Oranjewoud bewoond door Charles L.A.J. graaf van Limburg Stirum, die getrouwd was met Maria de Block van Scheltinga. Hij was militair, maar verliet de dienst om zich te wijden aan het beheer van Oranjewoud. Zijn gezondheid is slecht en hij overlijdt in 1931 op de leeftijd van 54 jaar. Na het overlijden van zijn echtgenote Maria in 1962 komt het landgoed door vererving terecht bij Jhr Martinus de Blocq van Scheltinga (Velp, 30 april 1900 - Vennes, 17 juli 1961), lid van de firma Gleichman, Van Heemstra & Co in Den Haag, dijkgraaf van het Waterschap Zeven Grieterijen en Stad Sloten (in 2004 opgegaan in het Wetterskip Fryslân), tevens res. ritmeester.
Maarten Scheltinga was sinds 1926 getrouwd met Cecilia Johanna gravin van Limburg Stirum. Rond 1953 verwoestte een brand in het koetshuis een groot deel van zijn collectie arresleden. Het blussen was moeilijk, want het bluswater moest uit de bevroren gracht komen. Dat zelfde jaar overlijdt zijn echtgenote. Hij verkoopt Oranjewoud en gaat met zijn tweede echtegenote, Nicoline Anna (Nina) Philipse (1907) op een kleiner buiten wonen, Prinsenhof, ook in het dorp Oranjewoud. Later verhuizen ze naar Grandvaux bij Lausanne, waar hij in 1961 overlijdt.

Landgoed Oranjewoud is nu eigendom van de Friesland Bank. Het huis bevat enkele stijlvolle kamers. De bank gebruikt het landhuis voor bijzondere zakelijke bijeenkomsten.